W związku z koniecznością wdrożenia wymagań dyrektywy 2025/1801/UE dotyczącej ujednoliconych procedur kontroli drogowego transportu towarów niebezpiecznych w całej Unii Europejskiej zmianie od 24 czerwca ulega sposób dokumentacji kontroli związanej z przewozem towarów niebezpiecznych. Dziennik Ustaw nr 751 publikuje ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA INFRASTRUKTURY z dnia 5 czerwca 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie formularza listy kontrolnej i formularza protokołu kontroli.
Co się zmienia?
Zaktualizowana Część A – nowe kolumny w tabeli kontrolnej.
W sekcjach „Dokumenty” i „Operacje transportowe” pojawiły się dwie dodatkowe kolumny: kategoria ryzyka (odwołująca się do nowej Części C) oraz rozdział ADR + uczestnik przewozu.
Nowością będzie możliwość wskazania podmiotów odpowiedzianych za nieprawidłowości innych niż przewoźnik (należy wybrać spośród: nadawcy (NAD), przewoźnika (PR), odbiorcy (O), załadowcy (Z), pakującego (PA), napełniającego (NAP), użytkownika cysterny (U) lub rozładowcy).
Nowa Część C — klasyfikacja ryzyka naruszeń.
Do formularza włączono trójstopniową tabelę kategorii ryzyka, której wcześniej nie było w polskim wzorze. Zmiana wynika z wdrożenia dyrektywy delegowanej Komisji (UE) 2025/1801 z dnia 23 czerwca 2025 r., dostosowującej procedury kontrolne do aktualnych wymagań unijnych.
Kategorie ryzyka są już znane z poprzednich regulacji. Tym razem dokonano ich uporządkowania przypisując konkretne nieprawidłowości:
I kategoria ryzyka — poważne naruszenia – zakaz dalszego przewozu – 24 naruszenia, w tym: przewóz towarów zabronionych lub bez dopuszczonych opakowań, wyciek materiałów niebezpiecznych, brak ważnego świadectwa dopuszczenia pojazdu ADR, brak zaświadczenia ADR kierowcy, nieprzestrzeganie zakazu palenia lub korzystanie z otwartego ognia.
II kategoria ryzyka — średnie naruszenia – wymagają działań naprawczych — doprowadzenia do zgodności na miejscu kontroli lub najpóźniej po zakończeniu bieżącej operacji transportowej- 18 naruszeń, w tym brak wymaganych gaśnic, przewóz w uszkodzonych opakowaniach, nieodpowiednie zamknięcie cystern, nieprawidłowe oznakowanie nalepkami ostrzegawczymi, brak instrukcji pisemnych zgodnych z ADR.
III kategoria ryzyka — naruszenia formalne o niskim ryzyku – obejmuje 6 rodzajów naruszeń, m.in.: nieprawidłowa wielkość nalepek ostrzegawczych lub oznaczeń, brak dokumentów ze zdjęciem członków załogi, opóźnione przekazanie sprawozdań właściwym organom.
Link: https://isap.sejm.gov.pl/isap.
Nowelizacja z 2026 r. całkowicie zmienia filozofię listy kontrolnej.
W 2019 r. lista była zbiorem konkretnych naruszeń z przypisaną kategorią I/II/III przy każdym punkcie.
W 2026 r. lista kontrolna została uproszczona do 15 obszarów kontroli, a kategorie ryzyka przeniesiono do osobnego załącznika (Część C), gdzie inspektor sam przypisuje stwierdzone naruszenie do kategorii ryzyka.
Porównanie punkt po punkcie
| 2019 | 2026 | Zmiana |
| 15. Dokument przewozowy | 12. Dokumenty przewozowe | Zakres rozszerzony o dokumenty elektroniczne ADR |
| 16. Instrukcje pisemne | 13. Instrukcje pisemne | Bez większych zmian |
| 17. Zaświadczenie ADR | 15. Zaświadczenie ADR i identyfikacja załogi | Dodano obowiązek kontroli dokumentów identyfikacyjnych członków załogi |
| 18. Świadectwo dopuszczenia pojazdu | 14. Świadectwo dopuszczenia pojazdu ADR | Doprecyzowano odniesienie do ADR 9.1.3 |
| 20. Dopuszczenie towaru do przewozu | 16. Towary dopuszczone do przewozu | Zakres podobny |
| 21. Szczelność jednostek ładunkowych | 17. Przepisy dotyczące stosowania jednostek ładunkowych | Kontrola szersza niż sama szczelność |
| 22. Jednostka transportowa, kontener lub cysterna | 17, 18 i 24 | Rozbito na kilka obszarów |
| 23. Sposób przewozu | 18. Warunki przewozu | Uogólniono |
| 24. Ładowanie i pakowanie razem | 19. Zakazy ładowania razem | Zachowano |
| 25. Pakowanie, napełnianie, załadunek i mocowanie | 20. Manipulowanie ładunkiem i jego rozmieszczenie | Rozszerzono zakres |
| 26. Opakowanie | 17 i 22 | Włączono do wymagań dla jednostek ładunkowych i opakowań |
| 27. Oznakowanie | 21–23 | Rozdzielono oznakowanie opakowań, sztuk przesyłek i pojazdów |
| 28. Wyposażenie | 25. Wyposażenie pojazdu | Zakres zachowany |
| 19. Inne dokumenty | 26. Umowy wielostronne, przepisy krajowe, dopuszczenia | Znacznie rozszerzono |
| 14. Ochrona towarów niebezpiecznych | brak odrębnego punktu | Przeniesiono do kategorii ryzyka i ADR 1.10 |
Pozycje całkowicie nowe w formularzu 2026
1. Wyłączenia ADR
Wprowadzono odrębne pole:
- „Czy ma zastosowanie wyłączenie zgodnie z ADR?”
- wskazanie konkretnego rozdziału ADR.
W 2019 były tylko pola dotyczące ilości ograniczonych i wyłączonych.
2. MEMU
Dodano możliwość oznaczenia przewozu w MEMU (Mobile Explosives Manufacturing Unit).
W formularzu 2019 nie występowało.
3. Wskazanie odpowiedzialnego uczestnika przewozu
Przy każdym naruszeniu inspektor może wskazać:
- nadawcę,
- przewoźnika,
- odbiorcę,
- załadowcę,
- pakującego,
- napełniającego,
- użytkownika cysterny,
- rozładowcę.
Tego w formularzu 2019 nie było.
4. Status kontroli
Dodano:
- S – sprawdzono,
- NS – niemożliwe do sprawdzenia,
- ND – nie dotyczy.
5. Działania naprawcze
Nowe pola:
- na miejscu,
- przed zakończeniem przewozu,
- w siedzibie przedsiębiorcy,
- mandat,
- postępowanie administracyjne,
- unieruchomienie pojazdu.
Najważniejsze zmiany kategorii ryzyka
Naruszenia podniesione do Kategorii I
W nowym załączniku wyraźnie wskazano:
- brak dokumentu przewozowego,
- brak ważnego ADR kierowcy,
- brak oznakowania pojazdu,
- naruszenia zabezpieczenia ładunku,
- przekroczenie ilości i stopnia napełnienia,
- użycie niedopuszczonych opakowań lub cystern.
Nowe naruszenia w Kategorii I
Dodano:
- brak doradcy DGSA, gdy jest wymagany,
- naruszenia ADR 1.10 (security),
- brak dokumentów dostępnych elektronicznie.
Nowe naruszenia w Kategorii II
Dodano m.in.:
- brak szkoleń pracowników ADR,
- nieprzechowywanie dokumentów ADR,
- nieprzedłożenie dokumentów organowi kontroli,
- naruszenia przy ochronie przed elektrycznością statyczną.
Nowe naruszenia w Kategorii III
Dodano:
- brak dokumentu ze zdjęciem członka załogi,
- opóźnione przekazanie dokumentów organom,
- błędy wyłącznie dotyczące wymiarów oznakowania.
Wniosek
Dla przewoźników ADR największe znaczenie mają trzy zmiany:
- Inspektor nie zaznacza już gotowej listy konkretnych naruszeń, lecz przypisuje naruszenie do obszaru kontroli i odpowiedniej kategorii ryzyka.
- Pojawia się wskazanie odpowiedzialnego uczestnika przewozu, co ułatwia kierowanie sankcji nie tylko do przewoźnika, ale również do nadawcy, załadowcy czy pakującego.
- Znacznie większy nacisk położono na ADR 1.10 (security), DGSA oraz dokumentację elektroniczną, czego praktycznie nie było w formularzu z 2019 r.
