Weszło w życie nowe rozporządzenie Ministra Infrastruktury zmieniające zasady klasyfikacji i badania poważnych wypadków, wypadków oraz incydentów w transporcie kolejowym. Nowelizacja to odpowiedź na rosnące wyzwania związane z bezpieczeństwem infrastruktury krytycznej, wdrażaniem nowoczesnych systemów sterowania oraz potrzebą odbiurokratyzowania procedur.
Zmiany, o których informuje Urząd Transportu Kolejowego (UTK), wprowadzają szereg istotnych nowości z perspektywy przewoźników, zarządców infrastruktury i komisji badających wypadki.
Najważniejsze zmiany dla branży:
- Nowe procedury na wypadek sabotażu i cyberataków: Rozszerzono obowiązki informacyjne. Jeśli istnieje podejrzenie, że zdarzenie kolejowe mogło być wynikiem cyberataku, aktu terrorystycznego lub sabotażu, zarządcy infrastruktury mają obowiązek natychmiastowego powiadomienia służb odpowiedzialnych za bezpieczeństwo państwa i ochronę infrastruktury krytycznej.
- Doprecyzowanie incydentów SPAD (Minięcie sygnału „Stój”): Wprowadzono do słownika definicję „punktu niebezpiecznego”. Od teraz przepisy wyraźnie rozróżniają sytuacje, w których pociąg minął sygnał informujący o niebezpieczeństwie i przejechał przez punkt niebezpieczny, od tych, w których zatrzymał się przed nim. Uwzględniono również nowoczesne systemy ERTMS/ETCS (np. minięcie końca zezwolenia na jazdę – MA).
- Cyfryzacja i mniej biurokracji: Komisje kolejowe zyskały prawo do prowadzenia pełnej dokumentacji z postępowań w formie elektronicznej (dotychczas wymagano wyłącznie formy papierowej). Zniesiono również m.in. uciążliwy obowiązek podpisywania każdej strony protokołu z przesłuchania.
- Zmiany w terminach raportowania: Skrócono czas na przekazanie zawiadomienia o zdarzeniu – musi to nastąpić najpóźniej w pierwszym dniu roboczym po jego stwierdzeniu. Jeśli okoliczności nie są jasne, dopuszczono możliwość oznaczania zdarzeń statusem „w trakcie ustalania”.
Co to oznacza w praktyce? Zaktualizowane rozporządzenie dostosowuje polskie prawo do unijnych standardów oraz realiów technologicznych. Z perspektywy firm przewozowych i logistycznych nowelizacja oznacza konieczność szybszego reagowania i raportowania zdarzeń, ale jednocześnie ułatwia pracę komisjom powypadkowym dzięki rezygnacji ze stosu papierowych dokumentów. To także jasny sygnał, że państwo zaczyna traktować kolej jako infrastrukturę krytyczną szczególnie narażoną na zagrożenia hybrydowe.
