Zbliżająca się zmiana międzynarodowych przepisów Umowy ADR 2027, w połączeniu z rewizją rozporządzenia CLP, nowymi wymogami dla baterii (DPP), ekoprojektem (ESPR) oraz cyfryzacją ewidencji środków ochrony roślin, wymusza na przedsiębiorstwach szeroko zakrojone dostosowania operacyjne. Nowe regulacje w latach 2026–2028 obejmą niemal wszystkie kluczowe działy firm – od B+R i jakości, przez transport i flotę, aż po dział kadr.
Zmiany w chemii i kartach charakterystyki (SDS / CLP)
- Ostateczny termin dla surowców (1 listopada 2026 r.): Kończy się okres przejściowy w myśl Rozporządzenia Delegowanego (UE) 2023/707. Dostawcy muszą dostarczyć zaktualizowane karty charakterystyki (SDS) uwzględniające nowe klasy zagrożeń: ED HH / ED ENV (zaburzanie gospodarki hormonalnej), PBT/vPvB (trwałość, bioakumulacja, toksyczność) oraz PMT/vPvM (substancje mobilne i toksyczne).
- Reklasyfikacja mieszanin: Spływ nowych danych surowcowych wymusi na producentach ponowne przeliczenie klasyfikacji mieszanin chemicznych oraz aktualizację własnych kart SDS i etykiet.
- Klasyfikacja MOCS (od 1 lipca 2026 r.): Wchodzą w życie znowelizowane zasady klasyfikacji substancji o zmiennym lub nieznanym składzie (MOCS) w ramach rewizji CLP (UE 2024/2865).
- Cyfrowe etykietowanie: Od 1 lipca 2026 r. obowiązują ramy dla dobrowolnego etykietowania cyfrowego. Z kolei nowe, restrykcyjne wymogi graficzne dla etykiet fizycznych (wielkość czcionek, odstępy) oraz zasady sprzedaży e-commerce wejdą w życie 1 stycznia 2028 r.
Jakość, Paszporty Baterii i cyfryzacja ŚOR
- Cyfrowy Paszport Baterii (od 18 lutego 2027 r.): Wchodzi obowiązek stosowania Cyfrowego Paszportu Baterii (DPP) dla baterii przemysłowych, EV i LMT, wraz z deklaracjami śladu węglowego i poziomów zawartości metali z recyklingu (kobalt, ołów, lit, nikiel).
- Wytyczne ESPR (UE 2024/1781): Wchodzą obowiązki zbierania danych do DPP w kolejnych sektorach: detergenty (biodegradowalność, mikroplastiki, tworzywa PCR), elektronika/ICT (wskaźnik naprawialności, surowce krytyczne) oraz meble i budownictwo (emisje LZO, certyfikaty pochodzenia, ślad węglowy).
- Elektroniczna ewidencja ŚOR (od 1 stycznia 2027 r.): Dla użytkowników profesjonalnych jedyną prawnie dopuszczalną formą ewidencji zabiegów środkami ochrony roślin staje się rejestr cyfrowy.
Rewizja ADR/RID 2027 w logistyce i spedycji
- Nowe Instrukcje Pisemne ADR (5.4.3): Zaktualizowano treść instrukcji pisemnych dla załogi pojazdu (m.in. bezwzględna forma opisów zagrożeń oraz wymóg odłączenia akumulatora wyłącznikiem głównym). Dotychczasowe wzory można stosować najpóźniej do 31 grudnia 2027 r.
- Nowe pozycje UN w systemach ERP/WMS: Konieczna jest aktualizacja baz danych o pozycje: UN 3561 (Chlorofenole żrące, trujące, stałe, i.n.o.), UN 3562 (Chlorofenole żrące, stałe, i.n.o.), UN 3563 (Baterie litowo-metalowe w CTU) oraz UN 3564 (Baterie sodowo-jonowe w CTU).
- Oznakowanie magazynów energii (SP 389): Jednostki transportowe (CTU) z magazynami energii (UN 3536, 3563, 3564) wymagają umieszczenia tablic pomarańczowych z kodem zagrożenia ’90’ i numerem UN na obu ścianach bocznych.
- Ułatwienia w wyłączeniach i zwrotach: Wprowadzono całkowite zwolnienie z ADR dla zanieczyszczonych maszyn i urządzeń przewożonych do naprawy/utylizacji (podrozdział 2.1.5.7) oraz ułatwienia w zwrocie nieoczyszczonych pustych opakowań powyżej 150 l bez aktualnych badań okresowych (podrozdział 4.1.1.11.2).
- Prawidłowa orientacja ładunków: Opakowania muszą być układane i spiętrzane wyłącznie w takiej pozycji, w jakiej przeszły badania certyfikacyjne.
Wymagania techniczne dla floty i taboru cystern
- Systemy TPMS (od 1 lipca 2027 r.): Obowiązek fabrycznego montażu systemów monitorowania ciśnienia w oponach (Regulamin 141 EKG ONZ) dla nowo rejestrowanych pojazdów i przyczep ADR powyżej 3,5 t.
- Ochrona tylna i cysterny gazowe: Zwiększono minimalny odstęp tylnego zderzaka od obrysu zbiornika lub armatury do 150 mm. Cysterny gazowe z zaworami bezpieczeństwa muszą posiadać biały kwadratowy znak z czarnym napisem 'SV’.
- Pasy odblaskowe i B-REESS: Kontenery-cysterny powyżej 40 000 l do gazów skroplonych zyskają obowiązkowy pas odblaskowy RAL 2003 wzdłuż osi wzdłużnej. Wprowadzono też rygorystyczne normy izolacji dla zabudowanych magazynów energii (B-REESS).
- Gaśnice silnika i osłony kół (do 31 grudnia 2028 r.): Mija czas na doposażenie starszych aut FL i EX/III w samoczynne gaśnice silnika (Regulamin 181) oraz osłony termiczne kół.
HR, szkolenia i cyfryzacja procedur
- Nowe formy szkoleń kierowców (8.2.2): Doprecyzowano pojęcia e-learningu oraz szkoleń zdalnych. Kursy doskonalące mogą łączyć formy zdalne ze stacjonarnymi, lecz teoria nie może odbywać się w 100% online. Wszystkie ćwiczenia praktyczne obligatoryjnie pozostają stacjonarne.
- Dokumentacja naczepy: Zniesiono obowiązek posiadania świadectwa dopuszczenia przyczepy w kabinie ciągnika – dokument może znajdować się w bezpiecznej skrzynce na przyczepie.
- Szkolenia stanowiskowe (1.3 / 8.2.3): Obowiązkowe przeszkolenie każdego pracownika (w tym pakujących, załadowców oraz firm wysyłających na prawach LQ) przed rozpoczęciem pracy.
Harmonogram kluczowych terminów wdrożeniowych
|
Data |
Odpowiedzialny dział |
Wymagane działanie wdrożeniowe |
Podstawa prawna |
|
01.07.2026 r. |
B+R / Rejestracja |
Klasyfikacja substancji MOCS; wdrożenie dobrowolnego etykietowania cyfrowego. |
CLP (UE 2024/2865) |
|
01.11.2026 r. |
Zakupy / SDS / B+R |
Ostateczny termin dla surowców: obowiązkowe klasy ED, PBT, PMT w kartach SDS. |
Rozp. (UE) 2023/707 |
|
01.01.2027 r. |
Logistyka / Transport |
Wejście w życie ADR 2027 (nowe pozycje UN, pakowanie bębnów/IBC, spiętrzanie). |
ECE/TRANS/WP.15/274 |
|
01.01.2027 r. |
Rolnictwo / Ochrona Śr. |
Wyłącznie elektroniczna ewidencja zabiegów środkami ochrony roślin (ŚOR). |
Przepisy UE / krajowe |
|
18.02.2027 r. |
Jakość / Baterie |
Obowiązkowy Cyfrowy Paszport Baterii (DPP) dla baterii EV i przemysłowych. |
Rozp. (UE) 2023/1542 |
|
30.06.2027 r. |
Wszyscy uczestnicy |
Koniec ogólnego 6-miesięcznego okresu przejściowego na stosowanie ADR 2025. |
ADR 1.6.1.1 |
|
01.07.2027 r. |
Flota / Warsztat |
Obowiązkowy system TPMS dla nowych pojazdów/naczep ADR pow. 3,5 t. |
ADR 9.2.9 |
|
31.12.2027 r. |
BHP / Kierowcy |
Ostateczny termin wycofania starych wzorów Instrukcji Pisemnych ADR. |
ADR 1.6.1.58 / 5.4.3 |
|
01.01.2028 r. |
Marketing / E-commerce |
Nowe wymogi graficzne etykiet chemicznych (czcionki, odstępy) oraz sprzedaży online. |
Pakiet upraszczający CLP |
|
31.12.2028 r. |
Tabor FL i EX/III |
Koniec okresu przejściowego na montaż gaśnic silnika i osłon termicznych kół. |
ADR 1.6.5.24 / 9.7.9 |
Wskazówka doradcza: Przed fizycznym wdrożeniem znowelizowanych zapisów międzynarodowych ADR w transporcie krajowym należy upewnić się co do daty publikacji właściwego Oświadczenia Rządowego w Dzienniku Ustaw RP oraz skonsultować się z wyznaczonym doradcą ds. bezpieczeństwa (DGSA).
